dinsdag 6 mei 2008

Fertiliteit: kunstmatige conceptie in opmars



Hebben we nog tijd om kindjes te maken, of is er iets mis met onze voortplanting? Is het een gewoonte geworden om naar een fertiliteitskliniek te gaan of is er iets medisch aan de hand?
Er is maar één belangrijke persoon voor mij, die wat meer duidelijkheid kan geven: Emeritus Professor Dokter Marc Dhont. Ik heb hem wat vragen gesteld, waarvoor dank.

Wie is de pioneer geweest van de fertiliteitstechnieken en welke methoden werden er toegepast?

De grondleggers van invitro-fertilisatie waren enerzijds een gynaecoloog, Patrick Steptoe(ondertussen overleden) en anderzijds een bioloog Prof. R. Edwards, beiden van de U.K.
Prof. Edwards was al een tijdje bezig met laboratoriumexperimenten met invitro-fertilisatie, zowel bij proefdieren als bij de mens. Ze werden met succes bekroond met de geboorte van de allereerste proefbuisbaby, Louise Brown, in 1978.
Vanaf de jaren '80 heeft deze techniek zich razendsnel verspreid over de hele wereld, te beginnen in Australië en de Verenigde Staten. Later, vanaf 1983 ook in België. Meer dan één miljoen kinderen zijn reeds ontstaan met deze techniek en het aantal proefbuisbaby's zal nog jaar na jaar stijgen.

Hoe is de interesse gegroeid om dokter(professor) te worden en hoe is je loopbaan begonnen?

Mijn keuze om dokter te worden is in de eerste plaats ingegeven voor mijn interesse in alles wat met biologie te maken heeft. De klik om te kiezen voor gynaecologie en verloskunde is, zoals voor vele jonge mensen die gynaecoloog willen worden, ontstaan uit het enthousiasme en de emoties die men meemaakt bij een geboorte. Daarenboven bieden de gynaecologie en verloskunde een brede waaier van aspecten en interessegebieden waar men zich in kan uitleven.
Van zodra ik aanvaard was om mijn opleiding te beginnen, heb ik mij gedurende 4 jaar bijna enkel bezig gehouden met wetenschappelijk onderzoek over alles wat met hormonen in de gynaecologie en verloskunde te maken had(endocrinologie). In het begin van de jaren '70 was er een ware explosie van nieuwe ontdekkingen op dat vlak. Dit dankzij de introductie van precieze methodes om geleidelijk alle hormonen die een mens maakt te bepalen en dus hun rol te bestuderen. Vanuit deze interesse en kennis ben ik meegestapt in de moderne vruchtbaarheidsbehandeling. Alhoewel het contact met patiënten mij bijzonder veel voldoening schenkt, zou ik mij niet kunnen voorstellen om alleen maar een geneeskundige praktijk te kunnen voeren. Ik had evenveel aspiratie voor wetenschappelijk onderzoek, studie en lesgeven. Daarom ben ik ook aan de universiteit gebleven.

Als er zoveel aanvragen zijn(met wachtlijsten) qua invitro, is er dan iets mis met de 'natuurlijke' conceptie?

Er is niets mis met de natuurlijke conceptie. Mensen zijn even vruchtbaar als vroeger. Alleen is het voortplantingsgedrag van de mens grondig gewijzigd. De eerste stap en voorwaarde hiervoor was de mogelijkheid om seks te ontkoppelen van de voortplanting door de opkomst, begin jaren '60 , van betrouwbare anticonceptiemethodes, voornamelijk de pil.
De toenemende welvaart, de emancipatie van de vrouw, die zoals de man nu ook verder kan studeren en een loopbaan opbouwen, hebben ertoe geleid dat jonge mensen pas op latere leeftijd aan kinderen beginnen. De leeftijd van de vrouw op het ogenblik van de eerste bevalling bedraagt in België 29 jaar. Vanaf 30 jaar begint de vruchtbaarheid gemiddeld af te nemen, wat betekent dat sommige vrouwen tussen de dertig en veertig jaar minder snel zwanger worden: en terecht of ten onrechte aankloppen met de vraag voor hulp bij de conceptie. Het grote aantal aanvragen voor geassisteerde bevruchting is dus voor een belangrijk deel te wijten aan de verschuiving in leeftijd waarop men aan voortplanting begint. Ook het ongeduld en een beetje het blinde vertrouwen in deze nieuwe technieken. De patiënt moet echter ook beseffen dat de beste arts geen kindjes kan maken; hij kan het bevruchtingsproces enkel optimaliseren, maar alles blijft afhankelijk van biologische factoren waar niemand vat op heeft.


Bij adoptie is er een Belgische wet die zegt dat men niet meer mag kiezen tussen een jongen/meisje(weliswaar geargumenteerd). Vind je dat dit bij invitro wel zou mogen?

Er zijn twee betrouwbare methodes om vooraf het geslacht van het kind te bepalen. De eerste methode is nog niet 100% betrouwbaar en bestaat uit de selectie van mannelijk of vrouwelijk zaad. De meeste trefzekere methode is genetisch onderzoek van het embryo vooraleer het in de baarmoeder wordt geplaatst. Er bestaat in België een duidelijke wetgeving over sexe-selectie, , namelijk dat de toepassing van methodes om het geslacht van het kind te bepalen enkel toegelaten is om geslachtsgebonden erfelijke ziektes te vermijden.

Nu je eind dit jaar op pensioen gaat, ga je jouw jarenlang werk -je passie - nog van je kunnen afzetten?

Ik ga met pensioen in stapjes, wat perfect kan omdat mijn activiteiten bijzonder gevarieerd waren: behandeling van patiënten, hoorcolleges aan studenten, opleiding assistenten, wetenschappelijk onderzoek en het leiden als diensthoofd van een grote afdeling(UZ Gent,Vrouwenkliniek).
Sinds 1 januari 2008 ben ik geen diensthoofd meer en eind september zit mijn carriëre aan de universiteit er officieel op. Dus geen lessen meer aan studenten. Maar na september 2008 blijf ik nog actief om verder patiënten te zien en blijf ik 'aanwezig' in mijn vakgebied.
Uiteraard zal ik nu ook tijd hebben om een aantal hobby's te beoefenen die tot nu toe slechts een klein stukje aandacht kregen.

Geen opmerkingen: