donderdag 12 juni 2008

De dichter en de dood



Ik las op de blogsite van schrijver Tsunami iets over de eenzame uitvaart.

Het ging er om welk nut het had om voor iemand die geen nabestaanden had een betaald dichter nog een laatste woord te doen zeggen aan zijn graf. Het komt voor in Nederland en de vraag is of dit zinvol is. En zou het hier ook kunnen of moeten?

Ik peilde zelf eens in mijn onmiddelijke omgeving en merkte op dat de meeste het 'dwaas' vinden. Het is misschien inderdaad zinloos. Welke professionele dichter voelt zich geroepen om dit te aanvaarden? Je kan het moeilijk definiëren onder eigenbelang, want niemand weet het. Hoe moet je je eigen gevoel overbrengen in je gedicht over een persoon waarvan je zijn levensgeschiedenis niet kent en ook niemand er iets over kan vertellen. Als amateur schrijf ik en publiceer ik nu en dan gedichten. Sommige gedichten kunnen passend zijn voor een persoon of situatie. Ze kunnen algemeen of heel persoonlijk zijn. De link tussen die twee is niet altijd duidelijk voor de onbekende lezer en is altijd voor interpretatie vatbaar. En zo hoort het ook bij gedichten. Je moet voor jezelf een eigen beeld vormen.

Het is maatschappijkritiek. Het hoort niet dat er niets wordt gezegd bij een eenzame. Onze sociale moraal vertaalt zich in medeleven. Dieren worden in sommige landen nog meer dan menselijk begraven met een hele litanie over hoe goed het kleine beestje wel was voor zijn baasje. Dat sommige gemeenten in Nederland de eenzame uitvaart echt opportuun vinden is toch raar. Wordt dit werkelijk gestemd in een gemeenteraad of is het een regel dat het telkens gebeurt? Er nog voor betaald worden is helemaal bizar, uiteindelijk vrij normaal. Het is een werkopdracht. Het komt bijgevolg toch wel heel zelden voor.

Als de 'nabestaanden' noch jij of zij zijn, wie is het dan wel? Heeft een gemeente echt behoefte om een onbekende sterveling nog een laatste mooie uitvaart te geven? Dus, in het geval in Nederland zijn de nabestaanden de gemeente zelf als instituut.

Filosofisch gezien: heeft de dode er echt baat bij dat zijn eenzame dood een ware betekenis heeft gekregen? Het heeft vooral te maken met onze moraal om heel ons leven beleefd te blijven. Die beleefdheid hebben we aan onszelf te danken. Grote poëzie is kunst. Is dit nu dan ook kunst?

Het is echt zoeken naar de waterdruppel in het water.

Geen opmerkingen: