maandag 16 juni 2008

Het syndroom van Alice



Er was eens.... en ze leefden nog lang en gelukkig!

Vele sprookjes beginnen en eindigen op deze manier. Maar al wat er tussen ligt zijn prachtige verhalen voor kinderen.... en voor volwassenen. Hoe je ook iets leest, sprookjes hebben meestal een verborgen boodschap als reflexie op onze maatschappij.

Roodkapje en de wolf is eigenlijk een hard verhaal. Niet mooi en angstaanjagend voor wie het anders bekijkt. Een kleine 'thriller' voor de kinderen. Want wie houdt niet van spanning? De moraliteit speelt een belangrijke rol. Kinderen leren via sprookjes onbewust of bewust wat niet goed is. Kortom; de boze wolf mag Roodkapje niet 'opeten' en een heks mag Sneeuwitje niet vergiftigen. Jaloezie, angst,... zijn de moderne termen. Als adolescent weten we dit wel, maar een verhaal moet aangenaam blijven om voor te lezen.

Allerhande geleerden in de cognitieve wetenschappen - psychologen en neurologen - willen bepaalde zaken toch dieper bekijken. Het gaat zelfs zo ver dat niet enkel het verhaal, maar ook de schrijver geanalyseerd wordt. Bij Lewis Carrolls Alice in Wonderland is er toch iets eigenaardigs te ontdekken. In dit verhaal ondergaat Alice verschillende metamorfoses in gestalte. Op zich niks spectaculair. Het is maar een fictief verhaal. Mensen met een bepaalde vorm van migraine kunnen dezelfde symptomen waarnemen van macropsie of micropsie. Dit zijn visuele vervormingen van de afmetingen van dingen of mensen. Ook personen met een afwijking in de hersenen(door beschadiging) kunnen soms hun eigen vertrouwde mensen niet goed meer herkennen,hoewel er niets veranderd is. In andere termen wordt dit ook weleens het 'syndroom van Alice' genoemd.

In dit verhaal is het goed mogelijk dat de schrijver(echte naam Charles Dodgson) leed aan migraine. Er waren nog andere bemerkingen over deze persoon; hoe hij dit kleine meisje interpreteerde en in deze tijd zou dit niet totaal correct geweest zijn. Een maatschappij evolueert. Waarden en normen worden meestal beter.

Gelukkig hoeven we ons hier geen zorgen om te maken. Sprookjes zullen een mensenleven lang meegaan als leuk, fantasierijk,... en vooral hoe je kinderen en kleinkinderen aandachtig aan het luisteren waren.

1 opmerking:

emmy zei

Een interessant boek dat op de originele sprookjes ingaat en daar de jungiaanse psycho-analyse bij betrekt: 'de ontmebare vrouw' van Clarissa Pinkola Estes. Blijkt dat onze sprookjes zeer opgekuiste versies zijn van de originele sprookjes (geromantiseerde versies).

Die analyse van die schrijver: macroscopie en microscopie, jawadde. Ik hou het toch maar bij een levendige verbeelding ;-), maar ik ben geen analyst (of toch geen psycho-analyst)