woensdag 18 maart 2009

De ervaring leert ons verstand kennis op te nemen




"Kennis is macht zolang het in je hoofd gebeurt" is een zin dat bij me opkwam al lange tijd geleden. Er is helemaal niks origineel aan dit citaat. Wat voor mij belangrijker is, is de achterliggende grond van deze kennis of van de kennis op zich. Ligt kennis voor het rapen, moeten we het zoeken of is die reeds voorgekauwd om dit tot ons op te nemen? Eén ding staat vast, uit elke invalshoek stroomt er iets naar binnen. Dit gegeven is kennis. Maar deze kennis is maar pas echte kennis als je die informatie in vraag kan stellen.

Men kan natuurlijk alles in vraag stellen. De vraag zal dan zijn; is alles in vraag stellen dan wel zinvol? In zekere zin niet. Je hoeft niet na te denken dat 1+1=2. Bij een vraagstuk moet je dit wel doen. Ik bedoel hiermee nadenken om tot de juiste enige unieke oplossing te komen. Maar de uitkomst kan je niet in vraag stellen. Je kan wel filosoferen over het fenomeen wiskunde. Men heeft dit nodig om (wan)orde en (on)eerlijkheid in ons systeem te krijgen. Begrijp me niet verkeerd. Wiskunde is niet eenvoudig. Je moet werkelijk heel goed nadenken om het te begrijpen, rekening houden met alle wiskundige wetmatigheden. Met dit simpel rekensommetje hoef je vooral geen ervaring te hebben.

Deze kennis is maar een begin. Het verzamelen van al je kennis komt grotendeels uit ervaring. Is het afkomstig van wat je ziet, leest, hoort of aangeleerd hebt? Of is het door eigen bevindingen? Om terug te komen naar mijn zinnetje struikelde ik over het woord macht. Heb je macht zonder kennis? In de zuivere betekenis wel. Als je geld betaalt aan anderen om jouw idee van macht te laten uitvoeren, dan heb je geen intellectuele kennis nodig. Ik zie het anders: macht is positief als het in kennis omslaat. Klare taal en kleur bekennen. Nee, je hebt geen macht zonder kennis. Daarom moeten wij evolueren, leren en vooral begrijpen. Begrijpen is moeilijker. Dit vraagt om over iets na te denken, een inspanning te leveren, om te interpreteren.

De hoofdtitel van dit onderwerp kan je ook andersom lezen. Van rechts naar links, of je verplaatst enkel de woorden in een andere volgorde. Met een beetje verbeelding krijg je een nieuwe zin. Deze volgorde van woorden en deze zin heb ik doelbewust gekozen omdat kennis evolueert. Elke verdraaiing heeft ons een nieuw inzicht of hetzelfde, of toont ons dat één juiste kennis op zich niet bestaat.
Om alle vewarring te vermijden vervolledigde ik mijn zin: '... zolang het maar in je hoofd gebeurt.' Die overdracht en interpretatie van kennis gebeurt degelijk in de eerste plaats in je hoofd(bewust of onbewust). Die inspanning kan geen enkele mens ontkennen. Maar het is ook een voorzichtige einde van mijn zin, een soort beschermingsmaatregel. Zeker subjectief, omdat mijn macht in deze kennis geen materialisme uitstraalt.

Wat is die 'macht' dan voor mij? Een fantasiewoord van een realistische kennis die ik verwerf; door toeval, een zoektocht, een wisselwerking tussen een noodzakelijke en een contingente waarheid, een analytische bewering versus synthetische, tegenstellingen a priori tov a posteriori en alle verschillende mengvormen hiervan.


Zeg wel,.... zolang het maar in mijn hoofd gebeurt!

Geen opmerkingen: