vrijdag 11 september 2009

Moeten dokters hun handen wassen?


In juli begin dit jaar zijn in het Turkse Izmir 13 baby’s gestorven. De baby’s waren allemaal binnen de 24 uren overleden. Ze kregen allen kunstmatige voeding, omwille van te vroeg geboren of ondergewicht. Dus, wat was er hier misgelopen?

Na nader onderzoek hebben ze ontdekt dat een van de verpleegsters verzuim had gepleegd aan de hygiënische voorschriften. Dit is schrijnend en frappant. De ziektekiemen zijn via de handen in de voeding terecht gekomen. Zo zie je maar hoe snel het kan gaan als men geen aandacht geeft aan persoonlijke hygiëne, en specifiek nog in een ziekenhuis. Men doet al jaren in Europa en in de rest van de wereld inspanningen om de fameuze ziekenhuisbacterie(MRSA) te bestrijden. De handhygiëne is op zich al de gemakkelijkste manier. De infectie-ontsmettende vloeistoffen hangen aan de buitenkant van elke ziekenhuiskamer. Het is ironisch. Als bezoeker doe je wat je moet doen en ga je binnen. Als je binnen bent, geef je de zieke kennis/familielid een hand of een knuffel,… Het gebeurt dat er in een kamer nog een andere patiënt ligt, die misschien nog zieker is of herstellende van haar/zijn ziekte of operatie. Die persoon vraagt iets om te doen, en je helpt die persoon spontaan. Een ziekenhuiskamertje zit vol met ziektekiemen. En nu komt het. Hoeveel mensen wassen terug hun handen na het bezoek? En wat met de kinderen die mee waren? En het leukste moet nog komen: hoeveel keren wassen de dokters-specialisten hun handen? Welk protocol hebben zij? Zij huppelen van de ene kamer naar de andere, schudden handjes met het bezoek en de patiënt (indien mogelijk). Het beantwoordt natuurlijk aan de toegankelijkheid en vriendelijkheid, wel te verstaan. Staan die medische specialisten daar wel bij stil?

Hectiek en werkdruk zijn termen in de medische wereld die aandacht verdienen. Er moet een soort ‘geconcentreerde en gecontroleerde’ routine zijn. Maar het woord routine zegt het zelf: je bent het gewoon of anders gezegd, je mag het nooit vergeten! De handhygiëne bestaat uit: handreiniging, handdesinfectie en handverzorging. Je kan op zich deze handeling niet overslaan, noch verbeteren. Tenzij er nieuwe medische protocollen worden ontwikkeld. Als elke bezoeker en medisch personeel dit doen zijn we op de goede weg, maar lijkt oncontroleerbaar. Toch wel, de hygiëne toepassen en geen handjes schudden is een mogelijkheid. In tijden van griepepidemieën en –pandemieën zeker een must. In Japan geen probleem, want ze schudden daar sowieso geen handjes. Een struikelblok minder, maar de handjes zullen nog altijd moeten gewassen worden. Want overal moet toch hetzelfde protocol gelden, of niet? Een studie op nursing.nl gaf toe dat in Nederland 52% van de verpleegkundigen er licht over denkt i.v.m. de risico’s van slechte handhygiëne. Dit is behoorlijk veel. Bijgevolg heb je nog een verschil tussen het verzorgen van mensen in ziekenhuizen en de thuiszorg. Hoe doen die verpleegkundigen het? Liggen onze huizen binnen allemaal netjes? Waarschijnlijk niet.

Toch belangrijk hoe de dokters het doen. Hoeveel huisdokters gaan na elke raadpleging eventjes vlug hun handen wassen? Hou dit maar eens vol. Zou het dan niet vanzelfsprekend zijn om ook geen handjes te schudden? Want de ene patiënt kan overdragen naar de andere of de dokter draagt over naar een andere patiënt. Een beetje overdreven natuurlijk. Ik kan het nu al niet meer volgen. Maar het toont mooi aan hoe moeilijk het is om routine in stand te houden, zeker op hygiënisch vlak. Het is vaak uit luiheid of vergetelheid dat we het niet doen. Ook na een toiletbezoek is dit meer dan noodzakelijk. Er is al een item aan besteed in het nieuws dat kleuters hun handen te weinig wassen, zowel thuis als in de school. Als kleuterjuf zal je lang bezig zijn. Bijgevolg een (on)mogelijke zaak? Als het een verplichting is via een omzendbrief naar de scholen toe van Influenza, dan heeft men geen keuze. Als 26 kleuters allemaal naar het toilet moeten, dan is het bijna onmogelijk telkens je handen te wassen om dan een andere kleuter te helpen, en bovendien elke kind nog eens de handjes laat wassen. De kleuters hetzelf laten doen, of toch proberen. Beter dit, dan geen handhygiëne. En wij als ouders nemen ook niet goed onze verantwoordelijkheid. Een voorbeeldje op je werk: was je jouw handen eerst voordat je naar het toilet gaat, na het kort/lang toiletbezoek nog eens, en wat als je dan de deurklink terug in je handen neemt om de deur te openen….euh? Ja,ja, inderdaad. En wat met een handdoek die er hangt? Durf je de uitdaging aan om terug bacteriën aan je handen te laten kleven? Een goede hygiëne-besef moet toch ergens beginnen, in ieder geval haalbaar voor elke mens.

Excuses genoeg, maar die heb je niet in het ziekenhuis.

Geen opmerkingen: