donderdag 1 juli 2010

de terugkeer van ons geheugen



Ik heb hier een klein doosje met  puzzelstukken. Ze bestaan uit zes complete puzzels,en elke puzzel bestaat uit maar twintig stukjes. Ik merk op dat het dekseltje ernaast ligt en ik wil ze dichtschuiven. Maar zo simpel is het niet. Ik krijg ze niet dicht. De stukken liggen door elkaar opgestapeld. Hoe goed ik mijn best ook doe om ze  zo mooi mogelijk erin te krijgen. Ik krijg ze gewoon niet dicht. Ja, ik moet ze een voor een maken, dan passen ze erin.

Dat is het nu juist.Op mijn leeftijd van 37 jaar heb ik nu plots toch geen zin om de puzzels van mijn kindje te gaan maken, zodat het doosje perfect kan sluiten. Het begon me door te dringen dat dit niet een probleem is van mezelf, maar waarschijnlijk van vele andere mensen. Die puzzel is maar een voorbeeldje. Er zijn genoeg andere situaties waar we onze energie niet in willen forceren. En zo kom ik automatisch bij een doelgroep van geriatrische zorg en hersentrauma's. Daartussen leef ik nu. De geriatrie is in aantocht (maar nog niet voor direct), dat laatste kan onverwachts toeslaan op gelijk welke leeftijd (en dat wil ik liever niet). Wat ik duidelijk wil maken is dat als we gezond zijn wij ons geheugen veel te weinig trainen. Laten we maar zeggen veel te 'lui' zijn. Als de wetenschap zegt dat we maar 10% van onze hersenen gebruiken, waarom is het dan zo lastig om ons geheugen niet te blijven trainen, zodanig dat we er meer kunnen uithalen? Ik ken het antwoord ook niet. Want met mijn puzzelstukken (die ik niet wou maken) toon ik aan dat ik het liever zo laat. Hoe moet ik mezelf overhalen om meer dan die percentages te gebruiken?

Als baby, peuter, kleuter word je gestimuleerd om je hersenen zo goed mogelijk te ontwikkelen. Opvoeding en maatschappij zijn hier een drijvende factor. Als je dit niet doet, dan zal het nog veel minder  zijn in je hersenen dat we kunnen gebruiken. Van kind tot volwassene gaan we in stijgende lijn. Maar ergens zal het stabiliseren. Dat is net het grote gevaar dat ik nu ervaar, gewoonweg omdat ik er plots over nadenk. Waarom is het zo moeilijk om onze hersenen constant bij te trainen? Luiheid kan toch niet de enige oorzaak zijn, of toch? Maakt ons brein misschien een tijdelijke pauze, om dan verder te evolueren, euh... te degenereren, in te krimpen? En het antwoord zal wat mij betreft toch dit laatste zijn. Hoe hard je inspanningen ook mag zijn, we zijn niet instaat om ons brein up-to-date te houden, te versterken tot een blijvend formidabel IQ. Degeneratie is verouderingsproces. Dit tegenhouden is een onbegonnen zaak. Van waar wij ook ooit gestart waren, keren wij nu terug naar dat begin. We moeten alles opnieuw leren, nadenken, onthouden tot vervelens toe.

In mijn bovenvermelde situatie had ik toch tijd kunnen besteden om die puzzels te maken. Als je (heel) oud bent moet je hard nadenken om dit nog te kunnen verwezenlijken. De conclusie is duidelijk: naar de middelbare leeftijd toe besef je niet dat je na die middelbare leeftijd zo achteruit kan gaan in je denkwerk. De terugkeer van ons geheugen is een feit. Een cerebraal trauma kan ervoor zorgen dat je van bijna nul mag beginnen. Niemand wil terug een kleuter worden in een volwassen mensenlichaam. Mijn redenering is enkel gebaseerd op een persoonlijk filosofische benadering. De evolutie van ons denkwerk gaat er op vooruit, maar tegelijkertijd botst het. Het wil niet meer verder door o.a. dementie, Altzheimer, enz... En zelfs als het dat niet is, dan blijft het vertragen. Hoe lastig is het niet om terug te leren stappen, te spreken, fijne motoriek terug onder de knie te krijgen, je evenwicht te houden.

Het lijkt dat ons menselijk lichaam wel boven de honderd jaar wil of kan worden, maar de hersenen zijn daar niet in meegerekend. We voeren strijd op alle mogelijke manieren om terug dat niveau te willen hebben, waar we ons zo gelukkig gevoeld hebben, nuchter van geest. Als je enkel maar oud wordt, zonder medische gezondheidsproblemen, dan is en blijft geheugentraining het allerbeste dat je kan doen. Maar door een doodgewone simpele puzzel dat een kindje op een tiental minuten kan maken en ik niet wou doen, dan geloof ik niet dat ik op de goede weg ben. We hebben als mens enkel schrik over het fysieke effect van het oud worden. Wat onze hersenen meemaken kan ons weinig schelen.

Laat ik het zo stellen. als we maar zo weinig van onze hersenen gebruiken, dan is de regressie van ons geheugen een feit. Als we die terugkeer willen vertragen of tegenhouden, dan moeten we eerst iets doen aan het  gebruik van die hersenen. Het lijkt of ik in een vicieuze cirkel ben beland. En als die cirkel rond is, hoe geraak je erdan uit?

Geen opmerkingen: