vrijdag 5 november 2010

Medisch rekenen onder de loep!!



In de basischool leren ze de cijfers ontdekken, primitief rekenen (optellen, verminderen, vermenigvuldigen en delen), enz... Sommige rekenkundige regels moeten echt uit het hoofd gekend worden. Later in het secundair onderwijs is het soms noodzakelijk om een gesofistikeerd rekenmachientje te gebruiken (die meer kan dan nodig is). Afhankelijk van welke richting je later volgt is het rekenmachientje al of niet nodig. Na je studies en vele jaren later blijkt dat we dat rekenmachientje nog altijd nodig hebben. Want oefenen doen we toch niet meer, en uit het hoofd rekenen kunnen we niet meer. Ik kijk niet alleen naar anderen, maar ook naar mezelf. Simpele rekensommetjes duren verdomd langer, dan ik had gedacht. En als ik het niet uit mijn hoofd kan/ken en noteer, dan zou ik toch wel dat regeltje van drie  nog moeten weten. Of niet?

Het is in ieder geval (heel) slecht gesteld met ons rekenkundig verstand. Op je computer, op je gsm, je uurwerk,... noem maar op,  zit er wel een rekenmachientje. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we niet meer kunnen rekenen zoals een kind in de basisschool. Vraagstukjes waar je je logisch verstand moet gebruiken zouden best wel eens pijnlijk kunnen zijn. Rekenen hoeft niet voor de allerslimsten onder ons te zijn. Het grote nadeel is dat we niet meer gewoon zijn om te oefenen. Het is net zoals bij taal. Ik zou durven zeggen dat dit niet veel beter is. Maar niemand zal wakker liggen van een taalfoutje meer of minder. Eén rekenfoutje kan heel nadelig zijn in bepaalde sectoren. Het terug in orde brengen op administratief/boekhoudkundig vlak is mogelijk. Maar dit geldt niet in de medische sector (verpleegkundige handeling, labo, apotheek,arts,...), waarbij je bij een toediening in een menselijk lichaam de berekening niet kan corrigeren!

De laatste tijd word ik overspoeld door info over het  rekenkundig talent van de zorgverleners. Ik wil erbij benadrukken dat zij ook mensen zijn, zoals jij en ik. Dus, iedereen maakt fouten. Pech, want rekenkundige fouten in de zorgsector bij toediening medicatie staan onder de noemer van medische fouten! Volgens de laatste bevindingen van de beroepsvereniging V&VN (Nederland) is het 'onderzoek over verpleegkundig rekenen niet verrassend, maar zorgwekkend'. Dat zegt toch iets: niet verrassend, en uiteraard zorgwekkend. Er gaan stemmen op om jaarlijks een aantal rekentoetsen te organiseren, waarschijnlijk verplicht. Zakken voor de toets betekent bepaalde verpleegkundige handelingen tijdelijk niet meer uitvoeren, tot je weer geslaagd bent. Maar het is niet enkel dat. Geslaagd zijn zou ook betekenen dat je in feite een 10/10 moet halen. Of anders gezegd, er mag geen fout gepermitteerd worden. Knap lastig, en theorie verschilt nogal eens van de praktijk.

Hoe controleer je dan de praktijk? Door een nacontrole, natuurlijk. Maar is daar wel tijd  en geld voor? In sommige gespecialiseerde diensten gebeurt dit wel. Rekenfouten worden vaak onbewust gemaakt. Redenen hiervoor kunnen zijn: werkdruk, routine, verkeerde werkwijze,... Dit maakt je medische fout niet goed. Nogmaals het mag gewoonweg niet. Er zullen fouten zijn die geen of heel weinig invloed uitoefenen op het menselijk lichaam, maar ze is dan wel verkeerd. Kortom, er rust een hele grote verantwoordelijkheid bij de verpleegkundigen. Als student-stagiair word je begeleid en meermaals gecontroleerd. Medische fouten worden ook niet getolereerd, maar het blijft een waarschuwing om telkens beter te doen. Daarna sta je er alleen voor in het werkveld.

In de opleiding verpleegkunde zullen medische rekenoefeningen voor gelijk welk vak onverwachts mogen getest worden. Het is  enkel op die manier dat je verplicht bent als student je bij te schaven. Blijven oefenen is de boodschap. Wat betreft de ervaren verpleegkundigen in het werkveld zal bijscholing een verplichting worden, alsook het testen van deze kennis. Enkele markante cijfers uit het onderzoek van Nursing: 4 op 10 verpleegkundigen hebben moeite om te rekenen, 41% van de ondervraagde verpleegkundigen haalden een score van 5 of minder op rekentoetsen, 43% scoorde in 2007 een onvoldoende. Verontrustend? Ja, in zekere zin wel. Maar we moeten ook niet gaan overdrijven. Wat ik in deze onderzoeken niet precies weet is de anciënniteit (ervaring), in welke diensten komt het frequent voor, in welke omstandigheden, enz... Er zijn wel degelijk nog meerdere factoren die een rol kunnen spelen. Als er een dienst is met nacontrole, regelmatig bijscholing, minder werkdruk, dan kan de kans op medische (reken)fouten aanzienlijk kleiner zijn.

Rekenen is inderdaad belangrijk, net zoals taal. Over dat laatste wordt er niet zoveel gewag van gemaakt. Nochtans zijn er verpleegkundigen en zorgkundigen van andere landen die bijspringen in de zorgsector (België), omdat er zorgverleners tekort zijn. Sommige verstaan geen of niet voldoende Nederlands. Hun verpleegkundige handelingen zullen wel goed zijn, maar naar communicatie toe kan dit problemen leveren naar collega's en patiënten toe. Hoe doe je een overdracht aan een anderstalige collega, waarbij de Nederlandstalige enkel maar zijn moedertaal kent en de anderstalige geen Nederlands verstaat?

Rekenen en Taal  in de zorgverlening wordt vervolgd!!

Geen opmerkingen: