woensdag 9 maart 2011

De klant beslist over ontslag!?










De polemiek de laatste dagen over het ontslaan van een werkneemster in Genk (België) is een feit. Ik ben de eerste die zal zeggen dat dit niet kan, en waarschijnlijk de laatste die zal moeten toegeven dat ik het juridisch plaatje totaal niet ken. Ik begin met enkele uitspraken van de betrokken instanties: Hema Nederland, Randstad, Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding (CGKR).

‘We hebben inderdaad een uitzendkracht ontslagen omdat ze een hoofddoek droeg.' - Hema Nederland

'Er waren blijkbaar zowel interne als externe klachten over deze hoofddoek.' - Randstad

‘Onze klant, in dit geval Hema, heeft daarop de autonome beslissing genomen om haar contract niet te verlengen. Daar kunnen wij als uitzendkantoor niet in tussenbeide komen. De klant bepaalt zelf de criteria om het contract met mensen stop te zetten.' - Randstad

'Als Hema oordeelt dat de hoofddoek niet tot het uniform van het winkelpersoneel behoort, dan moeten wij dat respecteren. We hebben daarover uitgebreid juridisch advies gevraagd, en dat is het besluit. Hier is ook geen sprake van racisme.' - Randstad

‘Het is de eerste keer dat ons zoiets overkomt.' - Hema Nederland

‘Blijkbaar ligt de hoofddoek in België veel gevoeliger dan in Nederland. Bij ons wordt daar niet zo'n zaak van gemaakt.' - Hema Nederland


'Wij vinden het jammer dat Randstad vooraf geen contact heeft opgenomen met ons.' - CGKR

'Daarvoor kennen we de feiten onvoldoende. Dat vergt verder onderzoek.' - CGKR

'Het gaat hier om een individueel slachtoffer. Het komt haar toe met ons contact op te nemen.' - CGKR

'Wij realiseren ons dat het een gevoelig onderwerp betreft en wij betreuren dat wij onderdeel worden van een politieke discussie.' - Hema Nederland

'Hema conformeert zich aan de gewoonten van een land.' - Hema Nederland


'Wij benadrukken dat deze beslissing niet is gericht tegen het dragen van hoofddoeken in het bijzonder maar dat dit geldt voor alle uitingsvormen die afbreuk zouden doen aan een neutraal en discreet imago van Hema.' - Hema Nederland

Juridisch

In principe is discriminatie op basis van geloof of levensovertuiging in het kader van arbeidsbetrekkingen, en dus ook bij het ontslag van een werknemer, verboden. Toch kan dit ontslag in een aantal gevallen gerechtvaardigd zijn. In geval van discussie, zal het uiteindelijk de rechter zijn die beslist.

Verhaal in 't kort:

Belgische autochtone vrouw (blijkbaar bekeerd tot de islam,een privékwestie) vraagt om hoofddoek te mogen dragen. Aanvankelijk geen probleem voor Randstad (onder contract) en Hema (eigenaar winkel). Maar door interne en externe klachten niet meer mogelijk. Werkneemster weigert dit te aanvaarden, met ontslag als resultaat.

De interne klachten: niet vermeld
De externe klachten: de klanten


Bedenking

Wat loopt er hier nu echt fout? Dit gaat niet over racisme, zoals men het zegt. We weten niet hoe die vrouw eruit ziet, welke huidskleur ze heeft, maar wel dat ze autochtoon is; een 'echte' Belg (hebben we even geluk). Laten we dan maar van uitgaan dat racisme over deze kenmerken uitgesloten zijn. Wat blijft er over: geloofsovertuiging. Maar nogmaals een hoofddoek mag niet direct geassocieerd worden met religie. Ik zal het nu heel cru stellen: iemand die een chemokuur ondergaat, werkt en een hoofddoek aan heeft, zal die dan ook ontslagen worden?

De klanten. Dit zijn toch wel speciale klanten in deze winkel. Ik heb jaren achter de balie gestaan met een andere huidskleur, en die ik nog altijd heb (gelukkig maar). Nog nooit heb ik daar problemen ondervonden. Het zou al erg zijn dat je op basis van 'het klant zijn' het recht zou hebben om de winkelleiding te 'dwingen' om een personeelslid te ontslaan. Want zoals Hema ook beweert: klachten over haar werk in de winkel waren er niet. Ik dacht dat klanten normaal gezien meer klachten zouden hebben over de werking van een bedrijf, dan over kledij en persoonlijke kenmerken. Als je als werknemer afspraken vergeet na te komen in direct contact met de klanten of collega's, dan gaat dat over je functie, en dus niet over je geloofsovertuiging of huidskleur.

Hema schikt zich zogezegd aan de gewoonten (cultuur) van een land. Ik ben enorm beschaamd dat een buurland (Hema als Nederlandstalig bedrijf)  dit als verdediging benoemt. Wauw, onze cultuur: de klant is koning? In dit geval wel, of misschien: de klant is de werkgever of juridische rechter? Wel, toch de vijzen in ons hoofd een beetje aanschroeven. Men kan of moet kledijvoorschriften opleggen om veiligheidsredenen of om het welzijn van werknemers te garanderen. Nu mag iemand mij uitleggen welk gevaar er is ontstaan of wiens welzijn is aangetast, zowel intern als extern. Mocht het in het arbeidsreglement zijn opgenomen (in dit geval waarschijnlijk niet), en werknemers zijn op de hoogte welke hoogdringende redenen dit wel mag zijn, dan moet elke (nieuwe) werknemer dit respecteren. Want uiteindelijk teken je een contract. Het niet naleven van een contract is uiteraard ontslag.

Er kan dus wel ontslaan worden vanuit het HEMA-beleid of gelijk welke onderneming. Enkel als dit bedrijf gerechtvaardigde redenen heeft om een werknemer te ontslaan (in dit geval het weigeren om de - toegelaten - hoofddoek niet meer te dragen). Wie kent er in deze situatie de gerechtvaardigde redenen? Afwijken van die hoofddoek kan niet meer. Hiermee bedoel ik dat men geen andere excuses moet gaan zoeken in juridisch getouwgetrek.  Nochtans mag een bedrijf een hoofddoek verbieden als een werknemer in contact komt met klanten. Maar dit moet beschreven staan in het arbeidsreglement. En als dit toch zo is, dan heeft Hema en Randstad juridisch geen fout begaan. Zeker een 'nonchalante'  fout op het eerst toelaten, en later plots verbieden (natuurlijk allemaal mondeling). Deze bewijzen zijn er wel. Het verbod kwam er ('plots') door de klanten. Welke klanten zijn dit?

De rechterlijke macht heeft de laatste beslissing.

Geen opmerkingen: