vrijdag 2 november 2012

Medelijden



Valt er met medelijden geld te verdienen of is het oprecht dat iemand medelijden met je heeft? Kan medelijden een organisatie op zich zijn of iets dat je wordt opgelegd; niet kunnen kiezen... omdat het uiteindelijk toch geld opbrengt? Of, (mede)mensen voelen zich geneigd om medelijden met je te hebben, ook al wens je dat niet.

Het zijn vele vragen en/of veronderstellingen. Maar er is een ding zeker: met medelijden kan je geld verdienen of (on)gepaste aandacht. In arme landen, waar het relatief veilig is en veel toeristen komen, is het big business en zelfs een sport. Een vrouw staat alleen te bedelen, met vuile verscheurde kledij. Zou je iets geven en wat? Ander scenario: vrouw staat met baby (huilt) te bedelen. Wat gaat er in je om, om toch iets te geven. Ik ben van mening dat in de tweede situatie meerdere toeristen iets zullen geven. Als die vrouw zich bovendien nog in een drukke toeristische omgeving bevindt, dan verhoogt dit haar kansen om redelijk wat geld  bijeen te rapen. Welke gedachten komen bij je op bij bovenstaande foto?

Maar medelijden past zich ook aan aan onze veranderlijke maatschappij en denkwijze. Wat vroeger als 'erg en onrechtvaardig' werd bestempeld, wordt nu als gewoon ervaren. Ik geef eerlijk toe dat ik niet altijd geneigd ben om iets te geven wanneer er iemand zou bedelen aan de ingang van een warenhuis. Dat ik mij daar soms niet zo goed bij voel, geef ik toe. Maar ik kweek ook een vorm van gewenning aan. Mijn ogen worden daar aan gewend, mijn emoties denken niet meer zo diep na. Dit gaat, voor mij, niet over het al of niet geven van iets. Wanneer, waar, in welke context komt dat medelijden voor de ander in je op? Is het misschien verbonden met een kenmerk dat je herkent bij jezelf? Het zou best kunnen. Als het bedelende kind aan je eigen (klein)kind zou doen denken, dan is misschien wel de kans groot dat je in je buidel gaat tasten.

Kunnen we zelf medelijden opwekken? Natuurlijk wel, ik geloof dat dit een bijzondere eigenschap is van de mens. Medelijden is aandacht, zelfs een vorm van liefde krijgen of geven. En dat laatste kunnen we op allerlei manieren bereiken, maar daarom hoeft dit niet direct een vorm van medelijden te zijn. Er zijn mensen die in feite niks mankeren, noch psychisch, noch fysiek. Maar sociaal en op werkgebied zitten ze aan de onderste ladder.In India bijvoorbeeld zijn er organisaties die jongeren ronselen om te leren bedelen. Ze leren hoe ze meer geld kunnen 'verdienen' door eigen fysieke verminking. Een deel van de opbrengst gaat dan naar hun baas. Die verminking gaat zelfs heel ver. Een amputatie meer of minder, deinzen sommigen niet voor terug. Als het gedwongen wordt, dan is het nog veel slechter.

En als je mindervalide bent, uit geboorte of door een ongeval of ziekte, hoe ga je dan zelf om met het medelijden dat mensen met je hebben? In de eerste plaats start een mens met zelfmedelijden. Dit gaat normaal gezien na een tijdje over. Ik zou het zien als een vorm van lijden, rouw. Maar als het zelfmedelijden constant blijft, dan is er natuurlijk meer aan de hand. Maar soms wens je ook niet dat je door mensen wordt bekeken of aangesproken omwille van je mindervalide eigenschap. Hulp aanvaarden is soms goed, wanneer je het echt nodig hebt. 

Maar gedachten hebben zoals 'ik hoef jouw medelijden niet', kan evengoed deugd doen.

Geen opmerkingen: