maandag 3 december 2012

"in hoeverre..."



Het gebeurt regelmatig dat ik struikel over een woord, of over mezelf. Maar gelukkig moet ik niet van hoog vallen. Tijdens het lezen in een wetenschappelijk artikel viel mij een woord op, of in feite een zin. "In hoeverre". Als ik deze zin  honderd keer opzeg, dan vraag ik mij af hoe deze zin ontstaan is. Ik vind het zo onnatuurlijk overkomen. Toch is het een woord die je regelmatig hoort zeggen. 

Met enkele mensen had ik daar een leuke, banale conversatie over. Maar het zijn net de onderwerpen die zo normaal klinken, die voor mij soms ook wat meer aandacht vragen.

Dus, ik op zoek  naar een antwoord om mijn hersenen weer tot rust te brengen; in hoeverre is 'hoeverre' nog juist?

Op de website van de Taaltelefoon kreeg ik niet wat ik wou. Verder op zoek op Taaladvies. Daar las ik het volgende: 


Beide vormen komen voor. De keuze ertussen is afhankelijk van de betekenis en functie. Het verschil wordt hieronder toegelicht.

Het vragend bijwoord hoe kan voor bijvoeglijke naamwoorden worden geplaatst: hoe ver is een vraag naar afstand:
(1) Je moet niet almaar vragen hoe ver het nog is naar Brussel.

Het aaneengeschreven bijwoord hoever (gebruikelijker is hoeverre) duidt op de mate waarin iets het geval is:
(2) In hoever(re) ik dat met je eens ben, zal straks wel blijken.

Toch kon ik het niet laten om ook nog eens aan een oud-leerkracht Nederlands te vragen, omdat ik niet met zekerheid wist of het een gesproken of geschreven taal is, en wat de oorsprong is.

Wat je vraag betreft:  'in hoeverre' en 'in hoever' zijn gelijk aan mekaar, maar ze verschillen uiteraard van 'hoe ver' (bv. Hoe ver is het nog?)  Van Dale omschrijft de combinaties als volgt:

In hoever = in hoeverre = tot op welke hoogte, in welke mate.  Bv.:  In hoeverre hij gelijk heeft, weet ik niet.

Je mag 'in hoever(re) zowel in de gesproken als in de geschreven taal gebruiken.

Dus: moraal van het verhaalallemaal goed, allemaal correct.

'In hoever(re)' heeft zoals 'hoever' uiteraard oorspronkelijk met afstand te maken, maar hier gaat het over een graadaanduiding.  'Hoever' noemen we daarom een bijwoord van graad.


En om de lezer gerust te stellen: mijn volgende bedenking is het verschil tussen blijkbaar en schijnbaar. Deze onderstaande zin heb ik zelf bedacht om het zo goed mogelijk over te brengen, in hoeverre het voor ons nog duidelijk is, natuurlijk!

Het is blijkbaar de gewoonte om de mensen te helpen die het schijnbaar moeilijk hebben.

Geen opmerkingen: