dinsdag 4 juni 2013

Dubbelen in het lager onderwijs: een zegen of een vloek?


Ik ging vroeger er van uit dat ik beter toch wel moest gedubbeld hebben

Het was niet voor de kick, maar omdat ik jammer genoeg niet goed mee kon. Toch een correctie; ik kon wel mee in de lagere school, maar plots heel slecht mee in het middelbaar. Positieve discriminatie - wat dan in mijn voordeel was - heeft hoofdzakelijk wel aan de grondslag gelegen, en ervoor gezorgd dat ik telkens niet moest dubbelen. Ik was geadopteerd en sprak nog altijd goed Nederlands, voor de rest dacht niemand na. Geen kwaad woord over de leerkrachten of het toenmalig onderwijssysteem. Dit hoor je mij niet zeggen. Men wist gewoon niet beter.

Ik heb onlangs een conclusie van een doctoraatsstudie gelezen op Let op VZW, van schoolpsychologe Mieke Goos, KU Leuven. Haar titel is: "Zittenblijven is geen oplossing". Eén kind op zes dubbelt minstens een leerjaar, in het Vlaams basisonderwijs. We zijn opnieuw een primeur op internationaal vlak, want we staan aan de top! Ik vind het zelf schrijnend om dit te moeten lezen. Uit haar studie blijkt dat vele onderwijsinstellingen de cijfers niet echt bijhouden. "Stel het je zelf voor: in een basisschool met één klas per leerjaar blijft er op zes jaar een volledige klas zitten".

Ik ken zelf de criteria niet om te 'moeten' blijvenzitten in het lager onderwijs, laat staan de aanbevelingen waarbij ouders al of niet mogen ingaan bij een eventuele moeilijke beslissing. Haar verder onderzoek wees in de richting dat het motivatie in de hand werkt. Vele kinderen (bissers) geraken gedemotiveerd en verlaten op latere leeftijd te vroeg hun school, zonder diploma. Zij vergeleek deze doelgroep met gelijkaardige leerlingen die wel, in hun schoolcarrière, mochten overgaan.

Ik voel de pro's en contra's al. Niet alleen bij de ouders, maar vooral bij de leerkrachten. In haar conclusie las ik geen bevraging naar hoe leerkrachten hierover werkelijk denken, en welke basisschool hier wel inspanningen voor levert. Inspanningen op gebied van het motiveren bij een zittenblijver, en bij een kind waarbij de ouders het advies naast zich hebben neergelegd, die ken ik niet. Ik denk dat het stimuleren van motivatie bij beide kinderen noodzakelijk is. Het ergste, zoals de psychologe zegt, is dat zittenblijvers vaker worden gepest. Over de doelgroep van het zittenblijven  heeft ze het vooral over de zwakke leerlingen, niet over kinderen die  langdurig afwezig zijn. Dit vind ik ook wel belangrijk. Een half schooljaar missen door medische redenen, vind ik ergens wel aanvaardbaar om het jaar te dubbelen. Wat nog opmerkelijker is, is dat wie de zwakste in school A is, de allerbeste kan zijn in school B, met bijvoorbeeld verschillende nationaliteiten, aldus de onderzoekster.

En toch... Ooit heb ik eens de kans gehad om in het hoger onderwijs toch wel eens te dubbelen. Want, in feite moet je een jaartje overdoen altijd zien als een kans die je aangeboden krijgt. Ik zat in mijn bisjaar met enkel en alleen maar bissers. Het was een gewaagd experiment, en het werkte nog ook. De motivatie steeg, en ik had niet meer het gevoel dat ik bij de laatste zat, maar tussen het gemiddelde en de koplopers. Als school moet je natuurlijk het 'geluk' hebben dat je veel studenten hebt, en een groot percentage dat niet slaagt, die dan een hele klas kunnen vullen.

Mieke Goos deed haar doctoraats-onderzoek aan het Centrum voor Onderwijseffectiviteit en -evaluatie (promotor prof. Jan Van Damme) op basis van gegevens verzameld door het Steunpunt Studie- en Schoolloopbanen in opdracht van het Vlaams Ministerie van Onderwijs.

Geen opmerkingen: